Авадзень
Хоць малы я,
Хоць малы —
Трошкі большы
Ад пчалы, —
Ды, ледзь мой
Пачуе зык,
Уцякае з поля
Бык.
Конь,
Хоць я і не сілач,
Ад мяне
Ляціць наўскач.
Крута ўскінуўшы
Хвасты,
Ад мяне —
Ў кусты, ў кусты —
Па іржышчы
Стрымгалоў
Уцякае
Гурт кароў.
Злосны я
Ў спякотны дзень.
Хто ж такі я?
Авадзень!
Адмарозіў лапкі
Коцік басаногі
Па сняжку гуляў,
Адмарозіў лапкі
I заплакаў: — Мяў...
Што за дзіва гэта?
Трэба бегчы ў дом:
Снег такі халодны,
А пячэ агнём...
Адуванчык
Адуванчык,
Дзьмухавец,
Кучаравы маладзец.
Стаў ён
Пры дарожцы
На даўжэзнай ножцы.
Дзьмухнуў вецер —
Адуванчык
Стаў нібыта
Абарванчык.
Адуванчык,
Дзьмухавец,
Як падстрыжаны хлапец,
Бо на макаўцы
Ў былінкі
Аніводнай
Валасінкі.
Ай! Не буду! Не хачу!
Ёсць у Ланы тры сястрычкі:
Ай! Не буду! Не хачу!
За сястрычкамі благімі
Кожнай раніцай сачу.
Будзяць Лану:
— Уставай!
А сястрычка цягне:
— Ай!
— Ланачка, памый пасуду.
А сястрычка зноў:
— Не буду!
Узяла сястрычак Лана
У дзіцячы сад з сабой.
На пацешных хочуць глянуць
Дзеці ўсе наперабой.
Цацкі лепшыя свае
Кожны пагуляць дае.
Просяць:
— Ляльку палюляй.
Ды бурчыць сястрычка:
Аладкі
Я аладачкі з пяску
Сёння цэлы дзень пяку,
Але мой рахманы кот
Не бярэ аладкі ў рот.
— Коцік, коцік, не ўцякай!
Чаго хочаш?
— Ма-ла-ка!
Алежак i арэшак
Ходзiць тоўсценькi Алежка,
Цэлы дзень ён есць арэшкi.
З'еў адзiн, бярэ другi.
Памiж iмi пiрагi.
Цэлы дзень жуе, жуе,
Дыхнуць зубкам не дае.
Раптам раздалося: «Цок!»
Аб арэх зламаў зубок.
Бегаў зайчык...
Бегаў зайчык па сумётах,
Пагубляў панчошкі.
Акалелі, азалелі
Зайчыкавы ножкі.
Босыя сляды на рэчцы
Як пабачыў Вася,
Клікаў зайчыка пагрэцца
Ды не дагукаўся.
Дзе лядок,
дзе сняжок,
Зайчык — коўзь,
зайчык — скок, —
У лясок дарожка:
Трэба воўну шукаць,
Ніткі прасці і сукаць,
Трэба Бегемоцiк
«Бегемоцiк, Бегемоцiк!
Ты чаму разявiў роцiк?
Цi сабраўся песню пець?
Можа муха заляцець».
I гаворыць Бегемоцiк:
«Я таму разявiў роцiк,
Бо сказаць усiм хачу,
Што я зараз палячу».
Буду ўрачом
- Вырасце з мяне ўрачыха,
Бо сягоння пакрысе
Грабянцу
Я ціха-ціха
Зубы вырвала ўсе.
Булка
Три паренька по переулку,
Играя будто бы в футбол,
Туда сюда гоняли булку
И забивали ею гол.
Шёл мимо незнакомый дядя,
Остановился и вздохнул,
И, на ребят почти не глядя,
К той булке руку протянул.
Потом, насупившись сердито,
Он долго пыль с неё сдувал
И вдруг спокойно и открыто
При всех её поцеловал.
— Вы кто такой? — спросили дети,
Забыв на время про футбол.
Бусел
Даўганогі землямер
Схапіў жабу за каўнер,
Па траве павалачыў,
У канаве намачыў,
Вострым носам дзеўбануў,
Уздыхнуў і — праглынуў.
Бусел
— Бусел, бусел, клекатун
Цягне жабу за каўтун! —
Так дражнілі бусла мы,
Як ляцеў ён паўз дамы.
Ён ляцеў, махаў крыламі
Нізка-нізка па-над намі.
Беглі мы за ім паўмілі
I стараліся-дражнілі.
Толькі бусел адным вокам
Паглядзеў на нас звысоку —
Як ляцеў, так і ляцеў:
З намі й знацца не хацеў,
Не хацеў гуляць з блазнотай,
Бо заняты быў работай:
Сваім дзецям на буслянку
Бычок
Идёт бычок, качается,
Вздыхает на ходу:
— Ох, доска кончается —
Сейчас я упаду!
Варона
Важна ходзiць на дварэ,
Носiць моднае карэ.
Яе клiчуць Каралiна,
Яна страляе з карабiна.
Раз'язджае на карэце,
Нiбыта грае на кларнэце.
Варона знае каратэ,
I танцуе ў вар'етэ.
Верабей
Верабейка:
– Ціў-ціў-ціў! –
Муху дзюбаю злавіў.
А таму, што быў ён добры,
То з сябрамі падзяліў.
Елі муху ўсе са смакам.
Шчабяталі:
– Дзякуй!
– Дзякуй!
Ветлівыя словы
«Калі ласка», «дзякуй», «добры дзень» —
Ветлівыя словы
Чую ад людзей.
Ветлівымі словамі
Трэба даражыць,
З ветлівымі словамі
Лёгка жыць.
Вожык
Бяжыць вожык —
Тупу-туп!
Сам калючы,
Востры зуб.
— Вожык, вожык,
Ты куды?
Ад якой бяжыш
Бяды?
Вожык лапкамі
Туп-туп!
Вожык вочкамі
Луп-луп!
Навакол
Пануе ціш.
Чуе вожык —
У лісці мыш.
Ён да лісця
Тапу-тап!
I лапкаю мышку —
Цап!
Восенню ў садзе
На галіне тонкай
Яблыкі вісяць.
I гадае хлопчык:
— Як жа іх дастаць?
Выручыў малога
Вецер палявы,
Страсянуў галіну
I гукнуў:
— Лаві!..
Вось то так, вось то гэтак
— Скажы, Янучок,
Як коцік мяукае?
— Мяў-мяў-мяў,
Прашу цішэй.
Трэба мне
Лавіць мышэй.
Вось то так, вось то гэтак,
Гэтак коцік мяўкае.
— Скажы, Янучок,
Як сабачка гаўкае?
— Гаў-гаў-гаў,
Злодзей красці
Спрабаваў.
Вось то так, вось то гэтак,
Так сабачка гаўкае.
— Скажы, Янучок,
Як кароўка рыкае?
— Му-му-му,
Му-му-му,
Малако аддаць каму?
Вось то так, вось то гэтак,
Вушкі
— Вушкі, вушкі,
Што вы чулі?
— Чулі песеньку Ганулі:
«Гулі-гулі,
Гулі-гулі».
— Вушкі, вушкі,
Што вы чулі?
— Нам нічога не чуваць,
Прыйшлі козы начаваць,
Танцаваць ды прыпяваць:
«Не хоча Гануля
Вушкі свае мыць,
Будзем з казлянятамі
Тут, у вушках, жыць».
Вясёлка
Дзеці летам ранкам золкім
Селі маляваць вясёлку.
Малявалі-малявалі —
Спрэчкі тут завіравалі:
З колераў якіх яна
Так прыгожа складзена?
Ўсе спрачаліся дасужа,
Пальцы загіналі дружна:
— Фіялетавы!
— Жоўты!
— Аранжавы!
— Чырвоны!
— Зялёны!
— Адзін прапусцілі!
— Які?
— Нібыта...
— Блакітны!..
Дзеці зноўку ранкам золкім
Селі маляваць вясёлку.
Малявалі-малявалі,
Гандлярка
Ці вы бачылі
На рынку
За прылаўкам
Кацярынку?
На малой —
Халацік белы,
Побач — кош
Цыганак спелых.
Прадае сама
Ад ранку
Кацярынка ўсім
Цыганкі.
Даручыла
Сёння маці
Працу гэтакую
Каці.
Тая плодная
Цыганка,
Што расце ў іх
Каля ганка,
Сёння дзеліцца
З усімі
Пачастункамі
Сваімі.
Падымае
Каця гіры:
— Колькі вам?
Два?
Тры?
Чатыры?
Ўсе бяруць
Цыганкі тыя:
Гародніна
Кухарка прынесла дахаты
Цыбулю,
Капусту,
Пятрушку,
Таматы,
Бульбу,
Салату,
Бурак
I гарох...
Ох!
Прынесла кухарка,
А ў кошыку сварка:
Хто з іх мацнейшы,
Зграбнейшы,
Смачнейшы
I разумнейшы —
Цыбуля?
Капуста?
Пятрушка?
Таматы?
Бульба?
Салата?
Бурак
Ці гарох?
Ах!
Накрычаліся, аж страх!
А кухарка іх на стол,
Ножыкам — чах!
Пакрышыла,
Перамыла
Цыбулю,
Капусту,
Год і яго род
Год стары дзяцей склікае,
Ён да ўсіх пытанні мае.
Сеў паважна ў крэсла:
— Што, вясна, прынесла?
— Я прынесла травы, кветкі,
Птушак ў неба, рыбу ў сеткі.
— А я, лета, нясу хлеба,
Маю ягад, колькі трэба,
Ўсе зграбаю сенажаці.
Не сяджу ніколі ў хаце.
Людзям — збожжа, дрэву — плод,
Птушкам — гнёзды, пчолам — мёд.
— Я, татуля, твая восень,
Змалаціла ўсё калоссе.
Ў садзе яблыкі паспелі,
Града
Што —
Правер ты —
На градзе
З літараю «р»
Расце?
Пад зялёным
Пахкім кропам
Разлягліся агуркі,
Ёсць радыс,
Пятрушка,
Морква,
Рэпа,
Рэдзька,
Буракі.
I гарох,
I памідоры,
Сельдэрэй,
I гарбузы,
I цыбуля,
I фасоля.
Што не так тут? —
Адкажы.
Грыбнік
— Дзе ж ты быў? Скажы, Алесь.
— Па грыбы хадзіў я ў лес.
— Што ж ты не набраў грыбоў —
Маслякоў, баравікоў?
Памаўчаў Алесь з хвіліну:
— Я вавёркам іх пакінуў.
Грыбочкі
«Растуць грыбкi ў нашым лесе, Пойдзем мы па iх з Алесяй, – Кажа яе брат Мiкiта – Браць не будзем ядавiтых».
Дарагое імя
Свеціць як сонца,
Ад самай калыскі
Вобраз любімы,
Родны і блізкі.
Маміна імя
Самае лепшае,
Маміна слова
Найдаражэйшае.
Мама! Матуля! -
Чароўнае слова
Песняй ласкавай
Гучыць на ўсіх мовах.
Девочка чумазая
— Ах ты, девочка
Чумазая,
Где ты руки
Так измазала?
Чёрные
Ладошки,
На локтях
Дорожки!
— Я на солнышке
Лежала,
Руки кверху
Держала,
Вот они м загорели.
— Ах ты, девочка
Чумазая,
Где лицо ты
Так измазала?
Кончик носа
Чёрный,
Будто
Закопчённый.
— Я на солнышке
Лежала,
Нос я кверху
Держала,
Вот он и загорел.
— Ах ты, девочка
Чумазая,
Где ты пятки
Так измазала?
Девочка-рёвушка
Что за вой?
Что за рёв?
Там не стадо ли коров?
Нет, там не коровушка,
Это Ганя-рёвушка.
Плачет-заливается:
Платьем утирается,
— У-у-у!..
Вышла Ганя на крыльцо,
Ганя сморщила лицо:
— Никуда я не пойду!
Мне не нравится в саду!
У-у-у!..
Вот вернулась Ганя в дом.
Слёзы катятся ручьём:
— Ой, хочу обратно:
Дома неприятно!
Дали Гане молока.
Плачет:
— Кружке велика!
Дзіцячы сад
Нас усіх у сад дзіцячы
Водзяць мамы. Мы не плачам.
Я дык нават вельмі рад,
Што іду ў дзіцячы сад.
Дзед Мароз
Ходзіць дзед белабароды
Полем, лесам, пералескам,
Засцілае рэчкі лёдам,
Брыльянцістым снежным блескам.
Сыпле іней на бярозы,
Туліць дрэвы лёгкім пухам,
Крые руні, травы, лозы
Белай посцілкай-кажухам.
Дзеда ўсюды носяць ногі,
І к нам прыйдзе на хвілінку
Адпачыць крыху з дарогі,
Важна сеўшы на ялінку.
А ялінка!.. Чаго толькі
На яе няма галінках!
Свецяць зоркі і вясёлкі
Дзед Мароз
Дзе ты ходзiш, Дзед Мароз?
Дзе марозiш ты свой нос?
Я стаю тут самы першы,
Пра цябе чытаю вершы,
Не падглядваю ў паперку.
Мне хутчэй нясi цукерку!
Маша, Вiця i Аксана
Ля мяне стаяць таксама.
Дзятлава кузня
Лось у свежым снезе грузне,
Спіць сабе ў кары барсук.
Дзятлава працуе кузня:
Тук-тук-тук!
Тук-тук-тук!
Промні сонца льюцца песняй.
Птах ушчэнт патрушчыў сук.
I ляціць па ціхім лесе:
Тук-тук-тук!
Тук-тук-тук!
Пахіліўся дзень на вечар,
Ды не сціх бадзёры гук
З кузні дзятлавай з-за рэчкі:
Тук-тук-тук!
Тук-тук-тук!..
Добрыя суседзі
Мы жывём
Пры самым лесе:
Граб на дом
Галіны звесіў.
Нас у доме тым багата:
Дзед, бабуля, мама, тата,
Дзве сястрычкі, брат і я —
Наша дружная сям'я.
Ёсць у нас яшчэ суседзі —
Іх не кожны б тут угледзеў.
Іх сядзібу мне,
Іх хату
Паказаў аднойчы тата.
Мы ішлі туды ля рэчкі,
Дзе чырвоныя парэчкі,
Бузіна, кусты каліны,
Хмель, арэшнік, арабіны...
— Вунь яна, глядзі, —
Сказаў
Дождж
На нябачным
Дождж
Кані
Прыскакаў з далечыні,
Пераскочыў
Цераз плот
I пабег
У агарод.
Паляцеў далей
У сад,
Напалохаў
Куранят,
Завярнуў
На сенажаць
Штосьці сену
Пашаптаць
I схаваўся
За гарой
Пад вясёлкавай
Дугой.
Доктар Таня
Тата, што ж ты захварэў?
Можа, ўпотай снегу з’еў?
Ці лядзяш пасля работы
Недзе абсмактаў употай?
Ці лічыў каля гадзіны
З форткі хуткія машыны?
Ці ў мароз пайшоў у летніх
Тонкіх-тоненькіх шкарпэтках?
Ці забыў надзець ты шарф —
Бегаць ён перашкаджаў?
Ці твая, магчыма, шапка
Так і засталася ў шафе?..
Ну нічога, любы мой,
Мы падлечымся з табой...
Каб не знацца
З трасцай гэткай,
Жарт
Проста жах —
Гарыць калодзеж,
Аж пад неба полымя.
Чым астудзіш, ахалодзіш?
Не рукамі голымі!
Што рабіць?
Бяда
Адна.
Выгарыць вада
Да дна.
Што рабіць
I што рашыць?
Як ваду
Вадой тушыць?
Жаўна
Чорны дзяцел здаўна
Называецца — жаўна.
У чорнага волата —
Магутнае долата.
Дзеўбане ў сасновы сук —
Па ўсім лесе пойдзе грук.
Ён не думае пра спевы —
Чорны дзяцел лечыць дрэвы.
Жук
Цераз тын, цераз плот
Жук ляціць у агарод
I гудзе, як самалёт.
Ну і жук!
Ну і гук!
Журавінка
Хто дурэе цэлы дзень?
Хто гудзе, як авадзень?
Ведаем: дзяўчынка —
Плакса-Журавінка.
Не вітаемся мы з ёй,
Капрызуляю такой.
Ды шкада дзяўчынкі —
Плаксы-Журавінкі.
Запрасілі плаксу ў круг:
— Глянь, які зялёны луг!
Чуеш — пчолаў
Зум вясёлы.
Мёд для нас збіраюць пчолы.
А якія тут рамонкі!
Як ручай спявае звонка!
Гэта ж — проста лю-ба-та...
Гэй, у скокі — гой-та-та!
З Новым годам
Год за годам — карагодам,
I ужо сёння з Новым годам
Я сардэчна, ад душы
Вас віншую, малышы!
А чаго ж я вам жадаю?
Зараз, зараз прыгадаю...
Каб бадзёрымі былі вы,
Каб разумнымі раслі,
Каб прынёс вам Новы год
Многа радасных прыгод
I здароўя ў вашы хаты, —
Каб былі здаровы самі,
Каб былі здаровы мамы,
Каб былі здаровы таты,
Каб не ведалі напасці,
Каб і я за вас быў рад.
Зіма
Сінічка-сястрычка,
ля вокнаў звіні,
сінімі будуць
марозныя дні.
Сіняе неба,
сіні лясок,
сіняй рачулкі
даўгі паясок.
Сінічка,
ты крыламі
сінь расхіні
і сонцу чырвонаму
ў вочы зірні!
Паружавее
ракі паясок,
павесялее
сіні лясок.
Зайкі і ліс
Аты-баты, аты-баты,
Зайкі высыпалі з хаты
I пабеглі
Дружна ў поле
На шырокае раздолле.
Аты-баты, аты-баты,
Ім спаткаўся
Ліс цыбаты
I сказаў:
— Прашу вас, зайкі,
Пагуляць у даганяйкі.
Аты-баты, аты-баты,
Зайкі хуценька —
Дахаты:
Тата з мамай ім казалі,
Каб ад лісаў уцякалі.
Збанок
Сеў за кола ганчар,
З гліны выкруціў шар,
Горла. Вушка прырабіў
Усё ў печы абпаліў.
I глядзіце: ўжо гатовы
Залаты збаночак новы.
Зима
Белый снег пушистый
В воздухе кружится
И на землю тихо
Падает, ложится.
И под утро снегом
Поле забелело,
Точно пеленою
Всё его одело.
Тёмный лес что шапкой
Принакрылся чудной
И заснул под нею
Крепко, непробудно...
Стали дни короче,
Солнце светит мало,
Вот пришли морозы
И зима настала.
Знакаміты мядзведзь
I
Iшоў мядзведзiк па ляску
Пашукаць сабе мядку.
А зязюля на суку
Гаманiла: «Ку-ку-ку». Зоркі выпалі ў бары
Вы не бачылі, сябры, —
Зоркі выпалі ў бары!
Дзе ні глянеш,
Ўсё гарыць чырвоным ззяннем.
Пад лістамі ля пянькоў —
Сотні зоркіх аганькоў.
Свецяцца жарынкі —
Цёплыя смяшынкі,
Сонечныя дочкі —
Зваблівыя вочкі.
У бары, у бары
Дол увесь іскрыцца,
У бары, у бары
Выспелі суніцы!
Казачка пра зязюлю
А вы такую казку чулі?
У дальнім лесе ў даўні час
Жыла-была адна зязюля…
Вось пра яе і будзе сказ.
Яна гарэзай-весялухай
Між іншых птушачак расла,
Але бацькоў сваіх не слухаць
Казачка пра песцiк i тычынку
I
Жыла-была адна прынцэса
Ў бацькоўскiм замку каля лесу.
Даўно памерла яе мацi.
I гадаваў адзiны бацька. 